Verscholen aan de oostkust van Texel, het grootste van de Nederlandse Waddeneilanden, ligt Oosterend, zo’n plek die nieuwsgierige reizigers rijk beloont. Dit is geen badplaats vol souvenirwinkels en pretparken. Het is een levend vissersdorp met wortels die meer dan duizend jaar teruggaan, waar klinkerstraatjes langs gevelhuizen slingeren en de zilte bries van de Waddenzee door elk open raam waait. Zoek je een vakantiewoning op een plek die zowel tijdloos als heerlijk echt aanvoelt, dan hoort Oosterend bovenaan je lijstje te staan.
Oosterend ligt aan de oostkant van Texel, in de provincie Noord-Holland, NL. Het dorp ligt op ongeveer 17 km ten noordoosten van Den Helder, de havenplaats op het vasteland waar de TESO-veerboot vertrekt. De overtocht duurt zo’n 20 minuten en de boot vaart elk uur, 365 dagen per jaar. Vanaf Amsterdam rijd je in circa 1,5 uur naar Den Helder, waardoor Texel verrassend goed bereikbaar is voor een echte eilandbreak.
Op het eiland zelf is Oosterend het op één na grootste dorp, met ongeveer 1.300 inwoners. Het ligt vlak bij de UNESCO Werelderfgoed Waddenzee en wordt omringd door belangrijke natuurgebieden zoals Wagejot, De Bol, Utopia en De Schorren. De coördinaten zijn ongeveer 53 graden 5 minuten noorderbreedte en 4 graden 52 minuten oosterlengte, met postcode 1794.
Veel bezoekers van Texel trekken direct naar badplaats De Koog of naar Den Burg. Allebei leuk, maar Oosterend biedt iets wat je daar niet vindt: authenticiteit zonder dat je afgelegen zit. Dit is waarom reizigers hier steeds weer terugkomen.
Oosterend wordt ook wel het "Jeruzalem van het Noorden" genoemd. Die bijnaam ontstond omdat dit kleine dorp ooit maar liefst zeven kerken had, dankzij vijf verschillende geloofsgemeenschappen: katholieken, doopsgezinden, Nederlands hervormden, protestanten en gereformeerden. Vandaag de dag staan er nog drie kerken: de Maartenskerk, de Sint Martinuskerk en de kerk van de Gereformeerde Gemeente aan de Schoolstraat. Opvallend is niet alleen het aantal, maar vooral dat al deze gemeenschappen hier altijd vreedzaam samenleefden.
De Maartenskerk is het absolute middelpunt. De oudste delen stammen uit de 11e eeuw en het is daarmee de oudste kerk van Texel. De bescheiden toren en eenvoudige bouw geven het gebouw een ingetogen schoonheid. De kerk wordt nog steeds gebruikt door de lokale protestantse gemeente en is te bezoeken.
Deze wandelroute voert je langs huizen en gebouwen met leien waarop informatie staat over hun geschiedenis en vroegere bewoners. De routebeschrijving is verkrijgbaar in lokale winkels. Een persoonlijke manier om te ontdekken hoe Oosterend zich door de eeuwen heen heeft ontwikkeld.
Deze groene wandelroute is in 2008 hersteld en loopt van het dorp naar de oude Waddendijk, langs traditionele tuinmuren en graslanden. Een rustige wandeling die je het agrarische karakter van het dorp laat zien.
Dit bijzondere rijksmonument bij Oosterend is een voormalige ijzeren zeekaap. Je hebt hier een prachtig uitzicht over de Waddenzee. Vlakbij ligt natuurgebied Minkewaal, een compacte vogelhotspot tussen twee dijken.
Aan de rand van natuurgebied Drijvers Vogelweid De Bol vind je dit minder bekende uitzichtpunt. Na een korte klim word je beloond met een weids uitzicht over vogelrijke graslanden. Direct ten oosten van het dorp ligt dit ideale gebied om in alle rust vogels te observeren.
Langs de Waddendijk bij Oosterend staat een indrukwekkend monument ter nagedachtenis aan geallieerde vliegers die tijdens de Tweede Wereldoorlog op of rond Texel omkwamen. Een stille plek waar veel bezoekers zo voorbijlopen.
Eens in de vijf jaar verandert het dorp tijdens Oosterend Present in één groot feest. Drie dagen lang zijn er theatervoorstellingen, live muziek en allerlei activiteiten. Een unieke kans om Texel op zijn meest feestelijke en verbonden manier te beleven.
Oosterend is onlosmakelijk verbonden met de zee. Visserij was lange tijd de belangrijkste bron van inkomsten. Bij de IJzeren Kaap lag vroeger een haven aan de Waddenzeekant, gebruikt voor oester- en zeewiervisserij. Toen deze in de 19e eeuw verzandde, verhuisde de scheepvaart naar Oudeschild. Nog steeds wonen er veel kottervissers in Oosterend. Dat maritieme verleden zie je terug in de architectuur, hoor je in de verhalen en proef je in de verse vis in restaurants die trots zijn op producten van Texelse bodem en zee.
Internationale bezoekers vliegen meestal op Amsterdam Schiphol, op ongeveer 60 km ten zuidwesten van Den Helder. Vanaf Amsterdam reis je in circa 1,5 uur met de auto of trein naar Den Helder. Vanaf het station gaat een bus naar de TESO-veerhaven. De overtocht naar Texel duurt ongeveer 20 minuten en je hoeft niet te reserveren. Op drukke dagen vaart de boot elke 30 minuten. Een retourticket voor een auto inclusief inzittenden is betaalbaar in vergelijking met andere Waddeneilanden. Voetgangers betalen slechts een paar euro voor een retour.
Eenmaal op Texel brengt de Texelhopper je naar Oosterend, of je huurt een fiets bij de haven en geniet van de mooie route. Het eiland is vlak, goed bewegwijzerd en ideaal om te fietsen. Veel bezoekers verkennen Texel volledig per fiets.
De Waddenzee aan de oostkant van Oosterend is een van de grootste aaneengesloten getijdengebieden ter wereld en staat sinds 2009 op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Eb en vloed zorgen voor een steeds veranderend landschap van slikken, kwelders en geulen, waar talloze zee- en vogelsoorten leven. Texel is een belangrijke tussenstop op internationale trekroutes en de natuurgebieden bij Oosterend behoren tot de beste plekken om dit natuurspektakel van dichtbij mee te maken.
Oosterend is geen plek die je probeert te overdonderen met drukte of spektakel. De charme zit in kleine dingen: het licht op een eeuwenoude kerkmuur, het geluid van een wulp boven de kwelder in de schemering, de smaak van gerookte vis van een stalletje in de tuin van een buur. Boek nu een vakantiewoning in Oosterend en gun jezelf een bestemming die al meer dan duizend jaar de kunst van het onthaasten beheerst.